❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
☑️ ⭐

«Φρίττω και απορώ με αυτά που λέγονται»: Γυναίκα από την Πάτρα που έχει υποβληθεί 60 φορές σε πλασμαφαίρεση εξηγεί την διαδικασία


Με αφορμή τη συζήτηση που άνοιξε μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη η Ουρανία Τσιρίκου -που από το 2017 ξεκίνησε θεραπείες- περιγράφει γιατί για ορισμένους ασθενείς είναι ζωτικής σημασίας

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη και οι συνθήκες υπό τις οποίες υποβλήθηκε σε πλασμαφαίρεση έφεραν αιφνιδίως στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μια θεραπευτική διαδικασία άγνωστη μέχρι πρότινος στο ευρύ κοινό.

Για ασθενείς, όμως, που πάσχουν από συγκεκριμένα αιματολογικά, νεφρολογικά ή αυτοάνοσα νοσήματα, η πλασμαφαίρεση δεν είναι ούτε μια απλή ιατρική πράξη, ούτε μια θεραπεία «ευεξίας». Σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί κρίσιμο μέρος της αντιμετώπισης της νόσου και μπορεί να είναι απολύτως συνδεδεμένη με την επιβίωσή τους.

Αυτό ακριβώς περιγράφει η Ουρανία Τσιρίκου, η οποία από το 2017 έχει υποβληθεί σε περίπου 60 πλασμαφαιρέσεις στη Νεφρολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Άγιος Ανδρέας».

Όπως περιγράφει στην τοπική ιστοσελίδα pelop.gr έχοντας περάσει τέσσερις υποτροπές της νόσου της, γνωρίζει από πρώτο χέρι πόσο απαιτητική είναι η διαδικασία και αντιδρά έντονα σε όσα ακούγονται τις τελευταίες ημέρες.

«Αυτά που ακούω με έχουν κάνει και φρίττω. Και το λέω αυτό διότι εμένα αυτή η θεραπεία με κρατάει στη ζωή», λέει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι για την ίδια το δίλημμα δεν υπάρχει: «Αν δεν το κάνω, θα πεθάνω».

Η διαδικασία«Δεν είναι απλό. Δεν κάνω ένα εμβόλιο ή μια ένεση», λέει. «Ο οργανισμός παθαίνει σοκ» εξηγεί και στη συνέχεια περιγράφει αναλυτικά τη διαδικασία:

«Το πρώτο μισάωρο κρυώνω πάρα πολύ και τρέμω πάρα πολύ. Πριν από τη θεραπεία υπάρχει το στάδιο της προετοιμασίας. Χορηγούνται φάρμακα, μεταξύ άλλων κορτιζόνη, παυσίπονο και αντιισταμινικό. Κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης χορηγούνται επίσης κάλιο και ασβέστιο, ενώ η διάρκεια της διαδικασίας μπορεί να φτάσει περίπου τη μία ή τις δύο ώρες, ανάλογα με την αντίδραση του οργανισμού».

Καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας υπάρχει συνεχής παρακολούθηση από γιατρό. Η αρτηριακή πίεση ελέγχεται διαρκώς και το εξειδικευμένο προσωπικό βρίσκεται δίπλα της, παρακολουθώντας την κατάστασή της.

«Απορώ γι’ αυτά που λέγονται ότι γίνεται με μέθη. Ο ασθενής πρέπει να είναι ξύπνιος. Ο γιατρός και οι νοσηλεύτριες, οι οποίες είναι συνεχώς δίπλα μου, με ρωτάνε: “Πώς είσαι, Ράνια;”, “Πώς νιώθεις;”. Κι αυτό το κάνουν για να ελέγχουν εάν είμαι εντάξει, μη τυχόν και υπάρχουν παρενέργειες».

Αυτή η επικοινωνία, όπως περιγράφει, αποτελεί μέρος της ίδιας της θεραπείας. Γιατί όταν ένας άνθρωπος περνά επανειλημμένα από μια τόσο απαιτητική διαδικασία, δεν αντιμετωπίζει μόνο μια ιατρική κατάσταση. Αντιμετωπίζει φόβο, αγωνία και σωματική εξάντληση. Όταν η διαδικασία ολοκληρώνεται, η δοκιμασία δεν τελειώνει αμέσως. Η Ουρανία περιγράφει έντονη εξάντληση και χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει.

Στο ερώτημά μας εάν την έχουν φοβίσει όσα έχει ακούσει και διαβάσει και, κατ’ επέκταση, εάν σε περίπτωση υποτροπής της νόσου θα σκεφτεί αν θα υποβληθεί ξανά στη συγκεκριμένη θεραπεία, η απάντησή της είναι ξεκάθαρη:

«Αν υποτροπιάσω, δεν θα το σκεφτώ, γιατί έχω εμπιστοσύνη στους γιατρούς και στο νοσηλευτικό προσωπικό της Νεφρολογικής Κλινικής του Αγίου Ανδρέα» λέει.

Κλείσιμο
Και καταλήγει: «Απορώ, λοιπόν, πώς μιλάνε έτσι απλά και με τόση ευκολία για μία τέτοια διαδικασία και μάλιστα για αλλότριους λόγους, για αναγέννηση και διατήρηση της νεότητας. Είναι εξοργιστικό. Δημιουργούν και πολύ άσχημο κλίμα για τους ασθενείς, η ζωή των οποίων εξαρτάται από αυτή τη θεραπεία. Ειλικρινά σας λέω, δεν μπορώ να φανταστώ ότι κάποιος θα έμπαινε σε όλη αυτή τη διαδικασία, γνωρίζοντας ότι θα υποστεί όλα αυτά τα οποία σας περιέγραψα ότι βιώνω εγώ κάθε φορά. Και θα το κάνω όταν η νόσος υποτροπιάζει, διότι η συνέχιση της θεραπείας αυτής είναι συνδεδεμένη με τη ζωή μου».

«Όταν αποφασίζουμε να κάνουμε πλασμαφαίρεση...»

Τη σημασία της πλασμαφαίρεσης για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών, αλλά και την ανάγκη να μην προκαλείται πανικός γύρω από τη θεραπεία, υπογράμμισε στην ιστοσελίδα ο διευθυντής της Νεφρολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αγ. Ανδρέας» και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου, Περικλής Δουζδαμπάνης.

«Η πλασμαφαίρεση είναι μία θεραπεία την οποία χορηγούμε σε ασθενείς οι οποίοι μπορεί να έχουν κάποιο αυτοάνοσο νόσημα, κάποιο αιματολογικό νόσημα ή κάποιο νεφρολογικό νόσημα, στα οποία συνήθως εμπλέκονται τα αντισώματα. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Ράνια, στην οποία εφαρμόζουμε τη θεραπεία σε απόλυτη συνεργασία με την ομάδα των αιματολόγων του νοσοκομείου μας και τον επικεφαλής της, Παναγιώτη Ζήκο», εξηγεί.

Σύμφωνα με τον διευθυντή της Νεφρολογικής Κλινικής, η διαδικασία επιτρέπει την απομάκρυνση από το αίμα αντισωμάτων ή άλλων παραγόντων που συνδέονται με συγκεκριμένες παθήσεις. Το πλάσμα που αφαιρείται αντικαθίσταται, ανάλογα με την περίπτωση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο, ώστε να διατηρείται η απαραίτητη ισορροπία στον οργανισμό του ασθενούς.

Ο ίδιος τόνισε ότι πρόκειται για θεραπεία που δεν εφαρμόζεται αδιάκριτα, αλλά απαιτεί συγκεκριμένες ενδείξεις και προσεκτική ιατρική αξιολόγηση. «Πολλές φορές, όταν είναι να πάρουμε την απόφαση για να κάνουμε πλασμαφαίρεση, το σκεφτόμαστε μία, δύο και τρεις ώρες και μπορεί να κάνουμε και ιατρικό συμβούλιο για να δούμε την πορεία του ασθενούς. Δρούμε ομαδικά», σημείωσε.
☑️ ☆

Νόμπελ Ιατρικής 2026: Ένας Αμερικανός και δύο Γερμανοί επιστήμονες τιμώνται για το έργο τους στην Οπτογενετική

Με το Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας 2026 τιμώνται ο Αμερικανός Karl Deisseroth (Καρλ Ντάισεροθ) και οι Γερμανοί Peter Hegemann (Πέτερ Χέγκεμαν) και Georg Nagel (Γκέοργκ Νάγκελ) για το έργο τους στην Οπτογενετική, ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης.

Με το φετινό βραβείο τιμάται η τριάδα των επιστημόνων «για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τα φωτοενεργοποιούμενα ιοντικά κανάλια και την οπτογενετική», μια μέθοδο που επιτρέπει να δειχθεί ο τρόπος με τον οποίο τα νευρικά κύτταρα διαμορφώνουν τις αναμνήσεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές στο εσωτερικό του εγκεφάλου», ανακοίνωσε η Επιτροπή του Νόμπελ.

Τι είναι η οπτογενετική

Ο όρος περιγράφει τον συνδυασμό γενετικών και οπτικών μεθόδων ώστε συγκεκριμένα κύτταρα ενός ζωντανού οργανισμού να μπορούν να ελέγχονται με φως.

Στη νευροεπιστήμη, η τεχνική επιτρέπει στους ερευνητές να ενεργοποιούν ή να αναστέλλουν επιλεγμένους νευρώνες και να παρακολουθούν τι συμβαίνει στη συνέχεια σε ένα νευρωνικό κύκλωμα ή στη συμπεριφορά ενός οργανισμού.

Δεν γίνονται όμως όλοι οι νευρώνες φωτοευαίσθητοι. Με γενετικές τεχνικές, οι επιστήμονες μπορούν να στοχεύσουν συγκεκριμένους τύπους κυττάρων και να τους κάνουν να παράγουν φωτοευαίσθητες πρωτεΐνες, γνωστές ως οψίνες. Οταν στη συνέχεια αυτά τα κύτταρα φωτιστούν με το κατάλληλο μήκος κύματος, οι πρωτεΐνες αντιδρούν και μεταβάλλουν την ηλεκτρική δραστηριότητα των νευρώνων.

Πώς «ανάβει» ένας νευρώνας με φως

Στην καρδιά της ανακάλυψης βρίσκεται μια κατηγορία πρωτεϊνών που ονομάζονται channelrhodopsins (καναλοροδοψίνες). Οι πρωτεΐνες αυτές βρίσκονται στη μεμβράνη ορισμένων μικροοργανισμών και λειτουργούν ως κανάλια ιόντων που ανοίγουν όταν δεχθούν φως.

Μία από τις σημαντικότερες είναι η channelrhodopsin-2 (ChR2), η οποία προέρχεται από το μονοκύτταρο πράσινο φύκι Chlamydomonas reinhardtii. Οταν φωτιστεί με μπλε φως, το κανάλι ανοίγει και επιτρέπει σε θετικά φορτισμένα ιόντα να περάσουν μέσα από την κυτταρική μεμβράνη. Η μεταβολή αυτή μπορεί να προκαλέσει την ηλεκτρική ενεργοποίηση του νευρώνα.

Υπάρχουν αντίστοιχα και φωτοευαίσθητες πρωτεΐνες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναστολή της νευρωνικής δραστηριότητας. Ετσι, ανάλογα με το εργαλείο που επιλέγεται, το φως μπορεί να λειτουργήσει ως εξαιρετικά γρήγορος διακόπτης για τη δραστηριότητα συγκεκριμένων νευρικών κυττάρων.

Τι μπορούν να μελετήσουν οι επιστήμονες με την οπτογενετική

Η δυνατότητα επιλεκτικού ελέγχου των νευρώνων έδωσε στους ερευνητές ένα εργαλείο για να διερευνούν ποια νευρωνικά κυκλώματα συνδέονται με συγκεκριμένες λειτουργίες και συμπεριφορές.

Οπτογενετικές μέθοδοι έχουν χρησιμοποιηθεί σε ερευνητικά μοντέλα για τη μελέτη κυκλωμάτων που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με την κίνηση, τη μνήμη, το κίνητρο, το άγχος, τον εθισμό, τον κιρκάδιο ρυθμό, την επιθετικότητα και τις κοινωνικές συμπεριφορές.

Η Επιτροπή Νόμπελ σημειώνει ότι η μέθοδος χρησιμοποιείται πλέον σε εργαστήρια σε όλο τον κόσμο για τη διερεύνηση της λειτουργίας του εγκεφάλου.

Από το ερευνητικό εργαστήριο στις κλινικές δοκιμές

Η οπτογενετική παραμένει πρωτίστως ένα ερευνητικό εργαλείο, ωστόσο ορισμένες εφαρμογές της έχουν ήδη φτάσει σε κλινικές δοκιμές.

Ενας από τους τομείς που μελετώνται περισσότερο είναι η μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια (retinitis pigmentosa), μια ομάδα κληρονομικών παθήσεων στις οποίες εκφυλίζονται τα φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς.

Το 2021, ερευνητές ανέφεραν στο Nature Medicine την πρώτη περίπτωση μερικής λειτουργικής αποκατάστασης της όρασης σε τυφλό ασθενή με τη χρήση οπτογενετικής θεραπείας. Στην προσέγγιση αυτή χρησιμοποιήθηκε γονιδιακή παρέμβαση για να γίνουν συγκεκριμένα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς ευαίσθητα στο φως, σε συνδυασμό με ειδικά γυαλιά που μετέτρεπαν τις οπτικές πληροφορίες σε φωτεινά ερεθίσματα.

Το 2026 έχουν επίσης δημοσιευθεί αποτελέσματα πρώιμων κλινικών δοκιμών διαφορετικών οπτογενετικών προσεγγίσεων για προχωρημένη μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια. Τα αποτελέσματα παραμένουν ερευνητικά και οι μελέτες αξιολογούν πρωτίστως την ασφάλεια και πιθανές ενδείξεις αποτελεσματικότητας.

Ερευνάται επίσης η δυνατότητα αξιοποίησης της οπτογενετικής για πιο ακριβή διέγερση του ακουστικού νεύρου σε μελλοντικές εφαρμογές κοχλιακών εμφυτευμάτων.

Το άρθρο Νόμπελ Ιατρικής 2026: Ένας Αμερικανός και δύο Γερμανοί επιστήμονες τιμώνται για το έργο τους στην Οπτογενετική εμφανίστηκε πρώτα στο www.ygeianet.gr.

❌